FUNDACJA WHITE-RED / EDUKACJA DZIECI
Świadomy Mały Obywatel
Bezpłatna biblioteka praw dziecka, praw i obowiązków ucznia, bezpieczeństwa oraz ochrony przed przemocą. Dla dzieci 3–14 lat, rodziców i nauczycieli.
Podręczniki • poradniki • broszury
Wybierz temat. Każdy materiał możesz wydrukować lub zapisać jako PDF z przeglądarki. Treści mają charakter edukacyjny i wymagają dostosowania do wieku uczestników.
MATERIAŁ 1 / PODRĘCZNIK I PORADNIK
Prawa dziecka — moje prawa, mój głos
Każde dziecko ma prawo do szacunku, ochrony przed przemocą, nauki, odpoczynku, prywatności i wyrażania swojego zdania. Prawa przysługują każdemu dziecku niezależnie od ocen i zachowania. Ćwiczenie: co możesz zrobić, jeśli ktoś wyśmiewa kolegę? Wybierz bezpieczną reakcję i poproś dorosłego o wsparcie.
MATERIAŁ 2 / PODRĘCZNIK I PORADNIK
Prawa i obowiązki ucznia
Uczeń ma prawo do bezpiecznej nauki, godnego traktowania, jasnych zasad oceniania i zgłaszania problemów. Obowiązki obejmują przestrzeganie zgodnych z prawem zasad szkoły, szacunek wobec innych i odpowiedzialne zachowanie. Szczegóły określa statut szkoły. Ćwiczenie: znajdź trzy przepisy statutu swojej szkoły i omów je z opiekunem.
MATERIAŁ 3 / BROSZURA
Moje granice i emocje (3–6 lat)
Moje ciało należy do mnie. Mogę odmówić niechcianego dotyku. Potrafię mówić, że jestem smutny, zły lub przestraszony. Nikogo nie wolno bić ani wyśmiewać. Gdy potrzebuję pomocy, mówię zaufanej dorosłej osobie; jeżeli nie pomoże, zwracam się do kolejnej. Ćwiczenie: nazwij trzy osoby, którym ufasz.
MATERIAŁ 4 / PODRĘCZNIK I PORADNIK
Cyberprzemoc i bezpieczny internet
Nie udostępniaj obcym haseł, adresu, lokalizacji ani prywatnych zdjęć. Uważaj na osoby podszywające się pod znajomych. Jeśli ktoś grozi, szantażuje lub cię ośmiesza, nie jesteś winny. Zachowaj dowody z pomocą zaufanej osoby, zgłoś nadużycie i nie rozpowszechniaj krzywdzących treści. Ćwiczenie: rozpoznaj podejrzaną wiadomość.
MATERIAŁ 5 / PODRĘCZNIK I PORADNIK
Bezpieczeństwo w szkole i poza nią
W razie przemocy oddal się w bezpieczne miejsce i poinformuj zaufanego dorosłego. Nie ryzykuj własnego zdrowia, próbując samodzielnie zatrzymywać agresję. Podczas ewakuacji słuchaj instrukcji i nie wracaj po przedmioty. W nagłym zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń na 112 i podaj lokalizację oraz opis zdarzenia.
MATERIAŁ 6 / PORADNIK DLA DOROSŁYCH
Przewodnik dla nauczycieli i rodziców
Słuchaj dziecka bez obwiniania i bez wymuszania osobistych zwierzeń. Nie obiecuj bezwarunkowej tajemnicy w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa. Nie prowadź samodzielnego przesłuchania. Plan zajęć 45 minut: prawa (10 min), scenki sytuacyjne (10 min), mapa pomocy (10 min), ćwiczenie współpracy (10 min), podsumowanie (5 min). Przedszkolakom proponuj krótszą zabawę.
Gdzie szukać pomocy?
112 — nagłe zagrożenie życia lub zdrowia. 116 111 — telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. 800 12 12 12 — telefon Rzecznika Praw Dziecka. Porozmawiaj także z zaufanym dorosłym, psychologiem albo pedagogiem szkolnym.
Źródła i zasady korzystania
Konwencja o prawach dziecka, ustawa – Prawo oświatowe, statuty szkół, zasoby Rzecznika Praw Dziecka i Safer Internet. Publikacje nie zastępują pomocy prawnej, psychologicznej ani procedur ochrony małoletnich. Wersja: 11.10.2026.
Rzecznik Praw Dziecka · Safer Internet · UNICEF · Akty prawne · Projekty fundacji